به سوی دیار قبله
قسمت پنجم
کعبه که در وسط مسجد الحرام قرار دارد، قبله گاه مسلمین و از مقدس ترین مکان در دین مبین اسلام است. نامهای دیگر کعبه که در قران شریف نیز آمده عبارت است از:
1- «بیت العتیق»: لَكُمْ فِیهَا مَنَافِعُ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَیْتِ الْعَتِیقِ [1]
2- «بیت الحرام»: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُحِلُّواْ شَعَآئِرَ اللّهِ وَلاَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلاَ الْهَدْیَ وَلاَ الْقَلآئِدَ وَلا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُواْ وَلاَ یَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَن تَعْتَدُواْ وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ [2]
3- «بیت المعمور»: وَالْبَیْتِ الْمَعْمُورِ [3]
4- «بیت المحرّم»: رَّبَّنَا إِنِّی أَسْكَنتُ مِن ذُرِّیَّتِی بِوَادٍ غَیْرِ ذِی زَرْعٍ عِندَ بَیْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیُقِیمُواْ الصَّلاَةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ وَارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ یَشْكُرُونَ [4]
بنای کعبه توسط حضرت ابراهیم(ع) و فرزندش اسماعیل(ع) ساخته شدهاست.[5] بعضی هم بر این باورند که خانه خدا قبل از ابراهیم ساخته شده و نخستین سازنده آن حضرت آدم(ع) است.[6] در قرآن شریف نیز از کعبه به اولین خانه ای که برای عبادت خلق ساخته شده یاد گردیده است: «اِنَ أَوَل بَیتٍ وُضِعَ لِلنَاسِ لَلَذی بِبَکَّةَ مُبَارَکاً وَهُداً لٍلعَالَمَینَ» (آل عمران) بنابر گفتار تاریخنگار اسلامی، آزرقی،[7] ساختمان کعبه ۱۰ بار بنیان شدهاست. به این ترتیب:
بنیان الملائکه
بنیان آدم
بنیان شیث
بنیان ابراهیم وپسرش اسماعیل
بنیان العمالقه
بنیان جرهم
بنیان مضر
بنیان قریش
بنیان عبدالله ابن زبیر
بنیان حجاج ابن یوسف الثقفی
تا پیش از فتح مکه توسط حضرت محمد(ص)، قریش کعبه را محل نگهداری و پرستش بتهای متعددی چون لات، عزی، نائله، منا، اسافه و... قرار داده بود. بزرگ این بتها بنام هبل یادمی شد.
ساختمان کنونی کعبه در زمان حجاج ابن یوسف الثقفی بازسازی شد اما در سال 1040ق، در اثر جاری شدن سیل در مسجد الحرام تخریب گردید سلطان مراد چهارم عثمانی که از حکام آن زمان بود کعبه را با استحکام کامل باز سازی نمود بطوری که تاکنون بههمین شکل پابرجا و استوار باقی ماندهاست. ارتفاع کعبه حدود ۱۳٫۱ متر، با طول و عرض ۱۲٫۸۶ در ۱۱٫۳ متر است.
پیش از بنای قریش، کعبه دو در داشت: یکی در ناحیه شرقی (محل در کنونی) و دیگری در ناحیه غربی. که از یکی وارد و از دیگری خارج میشدند؛ اما قریش تنها در ناحیه شرقی آن دری نصب کرد. بعدها عبدالله ابن زبیر در دیگر را گشود که به وسیله حجاج بن یوسف بسته شد و اکنون همان یک در باقی ماندهاست. این در تا به حال چندین بار عوض شدهاست و در سال 1398ق به دستور خالدبن عبد العزیز در جدیدی ساخته و نصب شد. ساختمان کعبه نیز از سال1040ق تا سده اخیر تعمیر نشده بود؛ ولی در سال1377ق و سپس 1417ق به دستور سعود بن عبد العزیز و قهد بن عبد العزیز در آن تعمیراتی صورت گرفت. سقف کعبه، دو سقفی است که با سه پایه چوبی که در میانه آن در یک ردیف قرار گرفته و نگهداری میشود. اطراف آن سنگهای مرمر نصب شده و در کنار آن پلکانی قرار دارد که برای رسیدن به سقف بالایی تعبیه شدهاست.
ادامه مطلب
نوشته شده توسط : صادقی بامیانی
تبلیغات 
